Các Mô Hình Coaching Phổ Biến Trên Thế Giới

Một buổi coaching hiệu quả không diễn ra ngẫu nhiên mà thường được dẫn dắt bởi một mô hình (framework) rõ ràng, giúp coach giữ mạch cuộc trò chuyện đi đúng hướng trong khi vẫn tạo không gian cho khách hàng tự khám phá. Trên thế giới có nhiều mô hình coaching được sử dụng rộng rãi, mỗi mô hình phù hợp với một bối cảnh và mục tiêu khác nhau. Bài viết này giới thiệu bốn mô hình phổ biến nhất: GROW, CLEAR, OSKAR và Solution-Focused Coaching.

Mô Hình GROW

GROW là mô hình coaching kinh điển và phổ biến nhất, được phát triển từ cuối thập niên 1980 bởi Graham Alexander, Alan Fine và John Whitmore. GROW là viết tắt của bốn giai đoạn:

• Goal (Mục tiêu): Khách hàng muốn đạt được điều gì trong buổi coaching này hoặc trong dài hạn.
• Reality (Thực tại): Tình hình hiện tại của khách hàng đang như thế nào, đã thử những gì.
• Options (Lựa chọn): Những phương án khả thi nào có thể giúp đạt mục tiêu.
• Will/Way forward (Ý chí hành động): Khách hàng cam kết hành động cụ thể nào, khi nào bắt đầu.

GROW phù hợp với hầu hết bối cảnh coaching, đặc biệt là coaching mục tiêu ngắn hạn và coaching hiệu suất trong doanh nghiệp, nhờ cấu trúc đơn giản, dễ áp dụng cho cả coach mới bắt đầu.

Mô Hình CLEAR

CLEAR được phát triển bởi Peter Hawkins, nhấn mạnh vào yếu tố cảm xúc và quá trình xử lý trải nghiệm của khách hàng nhiều hơn GROW. CLEAR gồm năm bước:

• Contracting (Thiết lập thỏa thuận): Xác định kết quả mong muốn của buổi coaching.
• Listening (Lắng nghe): Coach lắng nghe sâu để hiểu câu chuyện, cảm xúc của khách hàng.
• Exploring (Khám phá): Cùng khách hàng khám phá vấn đề từ nhiều góc độ.
• Action (Hành động): Xác định các bước hành động cụ thể.
• Review (Đánh giá): Nhìn lại những gì đã học được và cam kết đã đạt.

Mô Hình OSKAR

OSKAR do Mark McKergow và Paul Z. Jackson phát triển, dựa trên triết lý coaching tập trung vào giải pháp (Solution-Focused). OSKAR gồm:

• Outcome (Kết quả mong muốn): Khách hàng muốn hướng đến điều gì.
• Scaling (Thang đo): Đánh giá tình hình hiện tại trên thang điểm, ví dụ 1-10.
• Know-how (Kinh nghiệm sẵn có): Những nguồn lực, kỹ năng khách hàng đã có.
• Affirm & Action (Khẳng định và hành động): Ghi nhận điểm mạnh và xác định hành động tiếp theo.
• Review (Đánh giá): Xem xét tiến độ ở buổi tiếp theo.

Solution-Focused Coaching

Đây không hẳn là một quy trình cố định mà là một triết lý coaching, trong đó coach tập trung vào giải pháp và tương lai mong muốn thay vì đào sâu phân tích nguyên nhân vấn đề trong quá khứ. Cách tiếp cận này đặc biệt hữu ích khi khách hàng cần tiến triển nhanh, không muốn sa đà vào việc "mổ xẻ" vấn đề.

Chọn Mô Hình Nào Cho Phù Hợp?

Không có mô hình nào là hoàn hảo cho mọi tình huống. GROW phù hợp khi cần cấu trúc rõ ràng cho mục tiêu cụ thể; CLEAR phù hợp khi cảm xúc và trải nghiệm đóng vai trò lớn; OSKAR và Solution-Focused phù hợp khi khách hàng cần tiến triển nhanh, tập trung vào giải pháp. Một coach giàu kinh nghiệm thường linh hoạt kết hợp nhiều mô hình tùy vào từng khách hàng và từng buổi coaching cụ thể.